पितृपक्ष 2026 तारखा आणि श्राद्ध तिथी दिनदर्शिका

पितृपक्ष 2026 शनिवार, 26 सप्टेंबर 2026 रोजी पौर्णिमा श्राद्धाने सुरू होतो, पंधरवडा रविवार, 27 सप्टेंबर रोजी प्रतिपदा श्राद्धाने विधिवत सुरू होतो, आणि शनिवार, 10 ऑक्टोबर 2026 रोजी सर्वपित्री अमावस्या (महालय अमावस्या) ला संपतो. खाली 2026 चे संपूर्ण श्राद्ध तिथी दिनदर्शिका आहे — प्रत्येक तारीख, ती कोणत्या तिथीची आहे, आणि परंपरेने कोणासाठी आहे — त्यानंतर मुहूर्त वेळा आणि तुमच्या पूर्वजाची तिथी कशी शोधावी. ही पंचांग-आधारित दिनदर्शिका आहे, म्हणून संकल्पापूर्वी अंतिम तारखा तुमच्या कुलपुरोहितांकडून किंवा स्थानिक पंचांगातून नक्की पडताळून घ्या.

पितृपक्ष 2026 एका दृष्टिक्षेपात

• सुरू: शनिवार, 26 सप्टेंबर 2026 (भाद्रपद पौर्णिमा श्राद्ध)
• पंधरवडा सुरू (प्रतिपदा): रविवार, 27 सप्टेंबर 2026
• मातृनवमी: रविवार, 4 ऑक्टोबर 2026
• घात चतुर्दशी: शुक्रवार, 9 ऑक्टोबर 2026
• समाप्त — सर्वपित्री अमावस्या: शनिवार, 10 ऑक्टोबर 2026

संपूर्ण श्राद्ध तिथी दिनदर्शिका 2026 (तारखेनुसार)

* काही तारखांना दोन तिथी का दिसतात? एका पंधरवड्यात 15 चंद्र दिवस आणि सुरुवातीची पौर्णिमा असते, म्हणून 16 श्राद्धे 15 तारखांत बसवावी लागतात — त्यामुळे कधी दोन तिथी एक दिवस वाटून घेतात (किंवा एक तिथी वगळली जाते). वेगवेगळी पंचांगे पंचमी–अष्टमी भाग (1–3 ऑक्टोबर) एका दिवसाने मागे-पुढे धरतात, आणि काही महाभरणी श्राद्ध 29 सप्टेंबरला ठेवतात तर इतर 8 ऑक्टोबरला. रंगीत ओळींमधील तारखा — 26 सप्टेंबर, 4 ऑक्टोबर, 9 ऑक्टोबर आणि 10 ऑक्टोबर — आम्ही तपासलेल्या प्रत्येक स्रोतात सारख्याच आहेत; उर्वरितांसाठी निर्णायक नियम म्हणजे त्या दिवशीच्या अपराण्ह काळात (दुपारी) असलेली तिथी.

तुमच्या पूर्वजाचे श्राद्ध कोणत्या तारखेला करावे?

1. मृत्यूची तिथी शोधा (कॅलेंडरची तारीख नव्हे) — कुटुंबाच्या नोंदी, जुने पंचांग किंवा कुलपुरोहितांकडून.
2. ती वरील तक्त्याशी जुळवा. उदाहरणार्थ, अष्टमीला झालेल्या निधनाचे श्राद्ध अष्टमी श्राद्धाच्या तारखेला केले जाते.
3. जिथे लागू असेल तिथे विशेष तिथी वापरा: पतीच्या आधी निधन झालेल्या माता किंवा सुवासिनीसाठी मातृनवमी; अपघाती किंवा हिंसक मृत्यूसाठी घात चतुर्दशी; पौर्णिमेच्या मृत्यूसाठी पौर्णिमा श्राद्ध.
4. तिथी अज्ञात किंवा विसरलेली असल्यास, सर्वपित्री अमावस्येला, 10 ऑक्टोबर 2026 रोजी श्राद्ध करा, जे सर्व पूर्वजांसाठी मान्य आहे.

मुहूर्त: दिवसात श्राद्ध कधी करावे

परंपरेत दुपारला प्राधान्य दिले आहे. तीन काळ सांगितले आहेत: कुतप काळ (उशिरा सकाळ ते मध्यान्ह), रोहिण काळ (कुतपानंतर लगेच), आणि अपराण्ह काळ (दुपारनंतरची वेळ, जी पार्वण श्राद्धाची मुख्य वेळ मानली जाते). उदाहरणार्थ, सर्वपित्री अमावस्येला (10 ऑक्टोबर 2026), द्रिक पंचांग मुंबईसाठी सांगते: कुतप काळ दुपारी 12:02–12:49, रोहिण काळ दुपारी 12:49–01:36, आणि अपराण्ह काळ दुपारी 01:36–03:58, तर अमावस्या तिथी 9 ऑक्टोबरला रात्री 09:35 पासून 10 ऑक्टोबरला रात्री 09:19 पर्यंत आहे. नाशिकवर केंद्रित दुसरा एक स्रोत थोडी वेगळी अपराण्ह वेळ (सुमारे 1:12–3:36 दुपारी) देतो, जे दाखवते की घड्याळाची वेळ शहरे आणि गणना पद्धतींनुसार बदलते. वेळा स्थानिक सूर्योदय आणि सूर्यास्तावरून काढल्या जातात, म्हणून नेहमी तुमच्या शहराचे पंचांग पहा.

26 सप्टेंबर, भाद्रपद पौर्णिमेचे काय?

26 सप्टेंबरचे पौर्णिमा श्राद्ध पौर्णिमेला निधन झालेल्या पूर्वजांसाठी केले जाते. तांत्रिकदृष्ट्या कृष्ण पक्षाचा पंधरवडा दुसऱ्या दिवशी (27 सप्टेंबर, प्रतिपदा) सुरू होतो, म्हणूनच पितृपक्षाला 15-दिवसीय आणि 16-दिवसीय दोन्ही म्हटले जाते.

श्राद्धाच्या दिवशी काय करावे (झटपट यादी)

• सकाळी लवकर स्नान करा आणि स्वच्छ, साधे कपडे घाला.
• विधी दुपारी (कुतप–रोहिण–अपराण्ह) करा, सूर्यास्तानंतर नाही.
• कांदा-लसणाशिवाय साधे सात्त्विक जेवण बनवा.
• गाय, कावळा आणि कुत्र्यासाठी पहिला घास बाजूला काढा.
• एखाद्या ब्राह्मणाला किंवा गरजू व्यक्तीला जेवण किंवा दान द्या.

संपूर्ण पद्धतीसाठी श्राद्ध विधी: तर्पण आणि पिंडदान टप्प्याटप्प्याने पहा; काय तयार ठेवावे यासाठी श्राद्ध साहित्य, नियम आणि काय करावे काय करू नये पहा; आणि पंधरवड्याच्या अर्थासाठी श्राद्ध म्हणजे काय? पितृपक्षाचा अर्थ आणि महत्त्व पहा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

पितृपक्ष 2026 केव्हा सुरू आणि केव्हा संपतो?

तो शनिवार, 26 सप्टेंबर 2026 (पौर्णिमा श्राद्ध) रोजी सुरू होऊन शनिवार, 10 ऑक्टोबर 2026 (सर्वपित्री अमावस्या) रोजी संपतो.

2026 मध्ये सर्वपित्री अमावस्या कधी आहे?

शनिवार, 10 ऑक्टोबर 2026. अमावस्या तिथी 9 ऑक्टोबरला सुमारे रात्री 9:35 ते 10 ऑक्टोबरला रात्री 9:19 पर्यंत आहे (मुंबई).

मातृनवमी 2026 कधी आहे?

रविवार, 4 ऑक्टोबर 2026 (नवमी तिथी), पतीच्या आधी निधन झालेल्या माता आणि सुवासिनींचा दिवस.

पूर्वजांच्या तिथीव्यतिरिक्त वेगळ्या दिवशी श्राद्ध करता येते का?

नियम मृत्यू-तिथीचा आहे, पण ती अज्ञात किंवा चुकली असल्यास सर्वपित्री अमावस्या हा मान्य पर्याय आहे. तुमच्या विशिष्ट परिस्थितीसाठी कुलपुरोहित सल्ला देऊ शकतात.